Δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο χρονικό σημείο στη ζωή ενός ανθρώπου που να αναζητά την βοήθεια ενός ψυχολόγου. Όλοι εν δυνάμει οι άνθρωποι μπορούν να απευθύνουν σε αυτόν σε οποιαδήποτε φάση της ζωής τους, αλλά συχνά αυτό συμβαίνει όταν:

• αισθάνονται ότι αδυνατούν να διαχειριστούν την καθημερινότητά τους,
• βιώνουν αρνητικά συναισθήματα,
• αντιμετωπίζουν δυσκολίες στις σχέσεις τους (προσωπικές, επαγγελματικές, κ.α.),
• ταλαιπωρούνται από σωματικά συμπτώματα, των οποίων η ιατρική αιτία έχει αποκλειστεί και
• θέλουν να γνωρίσουν καλύτερα τον εαυτό τους.

Για περισσότερες πληροφορίες, δες το άρθρο: «Γιατί να κάνω ψυχοθεραπεία;»

Η ψυχοθεραπεία είναι αποτελεσματική και προσφέρει ουσιαστική βοήθεια σε πληθώρα θεμάτων, μερικά από αυτά είναι :

• Άγχος, Φοβίες
• Διαταραχές διάθεσης, όπως κατάθλιψη
• Προβλήματα σχέσεων (συντροφικών, οικογενειακών, επαγγελματικών, κ.α.)
• Κρίσεις Πανικού
• Ψυχοσωματικά Συμπτώματα
• Διαχείριση θυμού
• Χαμηλή αυτοεκτίμηση ή συναισθηματική απόσυρση
• Δυσκολίες προσαρμογής μετά από τραυματικές εμπειρίες, όπως απώλεια ή κακοποίηση
• Πένθος

Η ψυχοθεραπεία ΔΕΝ είναι μια απλή “συζήτηση”, αλλά ένα θεραπευτικό εργαλείο που επιτρέπει στον ειδικό να θεραπεύει μέσω του λόγου. Οι φίλοι είναι σημαντικοί και υποστηρικτικοί στη ζωή μας, αλλά έχουν άλλο ρόλο, όχι αυτόν του θεραπευτή και ούτε είναι εκπαιδευμένοι ή αντικειμενικοί. Η ψυχοθεραπεία βοηθάει στην προσωπική ανάπτυξη του ατόμου, δηλαδή να κατανοήσει τις βαθύτερες αιτίες των προβλημάτων στη ζωή του και στη συνέχεια να μπορέσει να επιφέρει αλλαγές τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά. Οι αιτίες συνήθως είναι συγκαλυμμένες και για την ανίχνευσή τους απαιτούνται τεχνικές, μέθοδοι από ένα ειδικά εκπαιδευμένο άτομο.

Ο ψυχοθεραπευτής οφείλει να ασκεί ένα είδος ψυχοθεραπείας στο οποίο έχει εκπαιδευτεί. Στην Ελλάδα και στο εξωτερικό υπάρχουν αξιόπιστα κέντρα εκπαίδευσης ψυχοθεραπείας. Μια τέτοια εκπαίδευση, ανάλογα με το είδος ψυχοθεραπείας, απαιτεί χρόνια σπουδών (περίπου 3-6 έτη), σε θεωρητικά μαθήματα, προσωπική θεραπεία και πολλές ώρες πρακτικής με εποπτεία. Ο νόμος ορίζει ότι ο “ψυχοθεραπευτής” μπορεί να είναι ψυχίατρος ή ψυχολόγος, όμως δεν απαγορεύει και σε άλλες ειδικότητες να ασκούν ψυχοθεραπεία (π.χ. κοινωνικοί λειτουργοί, εκπαιδευτικοί κ.α.). Επομένως, στην επιλογή του ψυχοθεραπευτή σας, θα πρέπει να συνεκτιμηθούν τα κάτωθι :

• εάν ο θεραπευτής είναι ψυχολόγος, ψυχίατρος ή άτομο άλλης ειδικότητας,
• εάν έχει εκπαιδευτεί σε ψυχοθεραπευτική προσέγγιση σε κάποιο αναγνωρισμένο κέντρο και τη διάρκεια της μετεκπαίδευσης του,
• εάν πραγματοποιεί ή έχει πραγματοποιήσει την προσωπική του θεραπεία, καθώς και την εποπτεία του.
• λίγες πληροφορίες για την ψυχοθεραπευτική προσέγγιση που ακολουθεί (ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία, ψυχανάλυση, γνωστική, συμπεριφορική, κ.α.), για να κατανοήσετε λίγα πράγματα για τη μέθοδο με την οποία εργάζεται.

Η θεραπευτική διαδικασία επικεντρώνεται στην απελευθέρωση των εγκλωβισμένων συναισθημάτων που απειλούν την ψυχική ισορροπία και οδηγούν δυνητικά στην δημιουργία συμπτωμάτων. Για να επιτευχθεί αυτό ο θεραπευτής καλεί τον θεραπευόμενο να κάνει ελεύθερους συνειρμούς, δηλαδή να εκφραστεί πηγαία, αυθόρμητα και με ειλικρίνεια. Στην αρχή είναι απολύτως φυσικό να υπάρχει μια αίσθηση αμηχανίας, καθώς πρόκειται για δυο ανθρώπους άγνωστους μεταξύ τους. Ωστόσο, η ψυχοθεραπεία στηρίζεται στη θεραπευτική συμμαχία που δημιουργείται μεταξύ των εμπλεκομένων και η αμηχανία ή τα αισθήματα ντροπής υποχωρούν και σιγά σιγά δίνουν τη θέση τους στην εμπιστοσύνη, στην ενσυναίσθηση και στο μοίρασμα.

Για περισσότερες πληροφορίες, δες το άρθρο:
«Τι είναι η ψυχοθεραπεία;»

Κάθε συνεδρία έχει διάρκεια περίπου 50 λεπτά της ώρας και συνήθως πραγματοποιείται σε εβδομαδιαία βάση, δηλαδή μία φορά την εβδομάδα. Η ημέρα και η ώρα της εβδομάδας όπου θα διενεργούνται οι συνεδρίες είναι σταθερές και συμφωνούνται μεταξύ θεραπευτή και θεραπευόμενου.

Αν ο θεραπευόμενος βρίσκεται ήδη σε φαρμακοθεραπεία όταν επισκεφθεί τον ψυχολόγο, τότε ο τελευταίος συνεργάζεται με τον ψυχίατρο, που του έχει χορηγήσει την αγωγή, ώστε από κοινού να σχεδιάσουν την πορεία του. Οι στόχοι είναι πάντοτε εξατομικευμένοι και μπορεί να έχουν να κάνουν είτε με την διακοπή της αγωγής, είτε με την ενίσχυση της λειτουργικότητας του ατόμου, κ.α.. Αν κατά τη διάρκεια της ψυχοθεραπείας  ο ψυχολόγος κρίνει ότι απαιτείται η συμβολή ψυχίατρου, τότε θα παραπέμψει το θεραπευόμενο για αξιολόγηση, ώστε να επιτευχθεί μια ολιστική αντιμετώπιση-θεραπεία.

Αρχικά μπορείτε να εκφράσετε το ενδιαφέρον σας στο πρόσωπό του, την κατανόησή σας για τα ζητήματα που αντιμετωπίζει και την ανάγκη διαχείρισής τους, καθώς και τυχόν  ανησυχίες ή φόβους. Ακολούθως, μπορείτε να διερευνήσετε μαζί την επιλογή να απευθυνθεί σε κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας, να προθυμοποιηθείτε να τον βοηθήσετε στην αναζήτησή του, καθώς και στην διαδικασία να κάνει το πρώτο βήμα και να κλείσει ραντεβού. Θα πρέπει να θυμάστε ότι η απόφαση να ξεκινήσει κάποιος ψυχοθεραπεία είναι καθαρά προσωπική υπόθεση και συνήθως απαιτεί χρόνο, καθώς υποδηλώνει τη δέσμευση του ατόμου στη θεραπεία.

Τα αποτελέσματα της ψυχοθεραπείας δεν είναι απτά ή μετρήσιμα, αλλά αναγνωρίζονται εύκολα από το άτομο που έχει επιτελέσει θεραπευτική εργασία όταν:

• αρχίζει να απαλλάσσεται από τα σωματικά συμπτώματα και τα αρνητικά συναισθήματα,
• αποκτά έλεγχο της ζωής του,
• κάνει συνειδητές επιλογές για τον ίδιο,
• αναπτύσσει ουσιαστικές ανθρώπινες σχέσεις, 
• κατανοεί τον εαυτό του και τους άλλους με ενσυναίσθηση,
• αναγνωρίζει και επικοινωνεί τις ανάγκες του
• διαχειρίζεται με υγιή τρόπο τα συναισθήματα του και
• απολαμβάνει χωρίς φόβο και ενοχές.

Η ολοκλήρωση της ψυχοθεραπείας δεν μπορεί να προγραμματιστεί εκ των προτέρων, αλλά συν-αποφασίζεται όταν έχουν επιτευχθεί οι στόχοι που τέθηκαν. Η ανάλυση και η θεραπεία δεν είναι θέμα ημερών ή μηνών, αλλά ο χρόνος εξαρτάται από τον καθένα άνθρωπο ξεχωριστά, την δέσμευσή του, τις αντιστάσεις του και τις άμυνές του. Βέβαια ο θεραπευόμενος είναι ελεύθερος να σταματήσει στο βαθμό που αισθάνεται ότι έχει βοηθηθεί ικανοποιητικά, κατόπιν συνεννόησης με τον θεραπευτή, ώστε να επιτευχθεί ομαλός αποχωρισμός και να ολοκληρωθεί ο κύκλος της θεραπευτικής σχέσης.